ԱՄՆ-ում H-1B վիզաների համար նոր $100,000 վճարն անհանգստություն է առաջացնում գործատուների շրջանում

Նախագահ Դոնալդ Թրամփը ստորագրել է հրամանագիր, որով սահմանվում է $100,000 վճար H-1B վիզաների դիմումների համար, որոնք օգտագործվում են մասնագետ օտարերկրյա աշխատողների աշխատանքի ընդունման համար։ Կառավարությունը նշում է, որ այս միջոցը նպատակ ունի սահմանափակել ծրագրի չափազանց օգտագործումը և խրախուսել ամերիկացի աշխատողների աշխատանքի ընդունումը։ Առևտրի նախարար Հաուարդ Լուտնիկը ստորագրության ժամանակ նշել է. «Տեխնոլոգիական ընկերությունները այլևս չեն պատրաստի օտարերկրյա աշխատողներ։ Եթե պատրաստում եք որևէ մեկին, ապա դա պետք է լինի մեր վերջերս ավարտած շրջանավարտներից մեկը։»

H-1B ծրագիրը լայնորեն օգտագործվում է խոշոր տեխնոլոգիական ընկերությունների կողմից։ Օրինակ՝ Amazon-ը 2025 թվականի առաջին կեսին ստացել է ավելի քան 10,000 H-1B վիզա, իսկ Microsoft-ը, Meta-ն, Apple-ը և Google-ը յուրաքանչյուրն ավելի քան 4,000։

Փոքր ընկերություններն ու ստարտափները մտահոգություն են հայտնում, որ մեծ վճարը կարող է խոչընդոտել անհրաժեշտ տաղանդի աշխատանքի ընդունմանը։ Կալիֆորնիայի Սան Դիեգոյի համալսարանի պրոֆեսոր Ջոն Սկրենտնին նշել է. «Եթե դուք ստարտափ եք նոր տեխնոլոգիայով և ունեք որոշ ռիսկային կապիտալ, բայց մտահոգ եք, որ այն արագ կվերջանա, սա կարող է ձեզ համար մահացու լինել։»

Տեխնոլոգիական ոլորտից դուրս, կրթության և առողջապահության ոլորտները, որոնք նույնպես կախված են H-1B աշխատողներից, գնահատում են հնարավոր ազդեցությունը։ Սիեթլի Ռայթեր հոգեբանական առողջության ոչ առևտրային կազմակերպության գլխավոր տնօրեն Կարեն Բրեյդին ասել է. «Մենք չենք կարող թույլ տալ $100,000 վճարը։ Ապագա աշխատանքի ընդունման առումով մենք այլևս H-1B վիզաներ չենք օգտագործի։»

Տնտեսագետները նախազգուշացնում են, որ վճարը կարող է հանգեցնել «տաղանդի արտահոսքի» և տնտեսական աճի դանդաղեցման։ Berenberg-ի տնտեսագետ Աթական Բաքիսկանը ԱՄՆ-ի տնտեսական աճի կանխատեսումը նվազեցրել է 2%-ից մինչև 1.5%, նշելով վճարը որպես «դեմ աճի քաղաքականության» մաս։

Ոմանք, օրինակ՝ Netflix-ի համահիմնադիր Ռիդ Հաստինգսը, ողջունել են վճարը որպես «գերազանց լուծում», սակայն մյուսները կարծում են, որ այն կարող է ընկերություններին մղել օպերացիաները արտերկիր տեղափոխելու։ Կոլումբիայի բիզնես դպրոցի պրոֆեսոր Դան Վանգը նշել է. «Այս քաղաքականությունները իրականում չեն նպաստում ամերիկացի աշխատողների շուկայական մրցունակության հավասարակշռմանը։ Չկա որևէ տվյալ, որը ցույց տա, որ ամերիկացի աշխատողները կշահեն դրանից։»

Հրամանագիրը նաև հանձնարարում է Աշխատանքի նախարարությանը վերանայել H-1B ծրագրի գերիշխող աշխատավարձերի մակարդակները և Ներքին անվտանգության նախարարությանը՝ առաջնահերթություն տալ ավելի բարձր վարձատրվող աշխատողների դիմումներին։