Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ նեանդերտալացիները գենետիկորեն ներծծվել են ժամանակակից մարդկանց կողմից

Վերջին հետազոտությունը մարտահրավեր է նետում նեանդերտալացիների ավանդական վերացման տեսությանը՝ առաջարկելով, որ նրանք աստիճանաբար ինտեգրվել են հոմո սապիենսների գենետիկ պաշարին։ Scientific Reports-ում հրապարակված ուսումնասիրությունը ներկայացնում է մաթեմատիկական մոդել, որը ցույց է տալիս, որ նեանդերտալացիների փոքր խմբերի և ժամանակակից մարդկանց միջև շարունակական խաչասերությունը կարող էր հանգեցնել նեանդերտալացիների գենետիկ գրեթե ամբողջական ներծծմանը 10,000-ից մինչև 30,000 տարվա ընթացքում։

Հետազոտողները՝ Անդրեա Ամադեյը, Ջուլիա Լինը և Սիմոնե Ֆատտորինին, օգտագործել են չեզոք տեսակների շեղման վրա հիմնված մոդել, որը ենթադրում է, որ էվոլյուցիոն փոփոխությունների մեծ մասը պայմանավորված է պատահական գենետիկ փոփոխություններով, այլ ոչ թե ընտրողական առավելություններով։ Նրանց արդյունքները ցույց են տալիս, որ հոմո սապիենսների մեծ բնակչության շարունակական գենետիկ հոսքը կարող է բացատրել նեանդերտալացիների առանձնահատուկ գենետիկ նշանների աստիճանական անհետացումը։ Այս սցենարը համընկնում է հոմո սապիենսների ներգաղթային ալիքների միջոցով խաչասերության և գենետիկ ինտրոգրեսիայի աճող ապացույցների հետ։

Այս տեսակետը հաստատվում է գենոմային վերլուծություններով, որոնք ցույց են տալիս, որ ներկայիս ոչ աֆրիկյան բնակչություններում առկա է մոտ 1–4% նեանդերտալական ԴՆԹ։ Ուսումնասիրության հեղինակները նշում են, որ չնայած նեանդերտալացիների անկման մեջ կարող էին ներգրավված լինել նաև այլ գործոններ, սակայն իրենց արդյունքները ընդգծում են գենետիկ խառնուրդը որպես հնարավոր հիմնական մեխանիզմ, որը նպաստել է նրանց անհետացմանը։

Հոդվածը՝ «Նեանդերտալացիների անհետացման պարզ անալիտիկ մոդել՝ ժամանակակից մարդկանց փոքր մասշտաբով կրկնվող ներգաղթների միջոցով գենետիկ թուլացման պատճառով», հրապարակվել է Scientific Reports-ում 2025 թվականի նոյեմբերի 4-ին։