ԱՄՆ-ն և Չինաստանը հասել են TikTok-ի ապագայի վերաբերյալ շրջանակային համաձայնության
ԱՄՆ-ն և Չինաստանը հաստատել են TikTok-ի գործունեությանը վերաբերող շրջանակային համաձայնություն՝ ազգային անվտանգության խնդիրները լուծելու և հավելվածի հնարավոր արգելափակումը ԱՄՆ-ում կանխելու նպատակով։
Հինգշաբթի օրը ֆինանսների քարտուղար Սքոթ Բեսսենթը հայտարարեց, որ ԱՄՆ-ն և Չինաստանը հասել են «TikTok-ի գործարքի շրջանակային համաձայնության», ընդամենը մի քանի օր առաջ սահմանված ժամկետի, որը կարող էր հանգեցնել հավելվածի արգելափակմանը ԱՄՆ-ում։ Բեսսենթը սահմանափակ տեղեկություններ տվեց համաձայնագրի մասին, հատկապես TikTok-ի ալգորիթմի վերահսկողության վերաբերյալ, նշելով․ «Մենք չենք խոսելու գործարքի կոմերցիոն պայմանների մասին։ Դա երկու մասնավոր կողմերի միջև է, սակայն կոմերցիոն պայմանները համաձայնեցված են»։
Նա ընդգծեց, որ գործարքը նպատակ ունի արդար լինել Չինաստանի համար և միաժամանակ լիովին լուծել ԱՄՆ ազգային անվտանգության խնդիրները։ Բեսսենթը հավելեց, որ ԱՄՆ-ն ձգտում է «ապահովել, որ չինացիները ունենան արդար ներդրումային միջավայր ԱՄՆ-ում, բայց միշտ առաջնահերթ է ԱՄՆ ազգային անվտանգությունը»։
Հայտարարությունը համընկավ նախագահ Դոնալդ Թրամփի Truth Social-ում հրապարակած հայտարարության հետ, որտեղ նշվում էր, որ համաձայնություն է ձեռք բերվել «մեկ ընկերության շուրջ, որը մեր երկրի երիտասարդները շատ ցանկանում էին պահպանել»։ Թրամփը նաև նշեց, որ նախատեսում է ուրբաթ օրը զրուցել Չինաստանի նախագահ Սի Ցզինպինի հետ։
TikTok-ը քննադատության առարկա է դարձել ԱՄՆ-ում ընդունված օրենքի պատճառով, որը սպառնում էր արգելափակել հավելվածը, եթե այն չվաճառվեր ոչ չինական գնորդին։ 2024 թվականին ընդունված և Գերագույն դատարանի կողմից հաստատված օրենքը պահանջում էր, որ TikTok-ի չինական սեփականատեր ByteDance-ը վաճառի հարթակը ԱՄՆ-ում հիմնված ընկերությանը կամ բախվի պատժամիջոցների։ Օրենքը ստացել է երկու կուսակցականների աջակցություն Կոնգրեսում՝ հավելվածի ավելի քան 170 միլիոն ամերիկացի օգտատերերի գաղտնիության և ազգային անվտանգության մտահոգությունների պատճառով։
Հավելվածը կարճ ժամանակով արգելափակվել էր ԱՄՆ-ում Թրամփի երդմնակալությունից մի քանի օր առաջ, սակայն նախագահը խոստացավ չկիրառել պատժամիջոցներ TikTok-ի նկատմամբ պաշտոնը ստանձնելուց հետո, թույլ տալով ByteDance-ին ժամանակ գտնելու ԱՄՆ-ում հիմնված գնորդ։ Թրամփը բազմիցս երկարաձգել է ժամկետը, վերջին երկարաձգումը նախատեսված է ավարտվել չորեքշաբթի։
TikTok-ի հնարավոր ԱՄՆ-ում հիմնված գնորդների թվում են եղել ռիսկային կապիտալի խումբ Andreessen Horowitz-ը, Amazon-ը, ակտիվների կառավարման ընկերություն Blackstone-ը և տեխնոլոգիական հսկա Oracle-ը, որի համահիմնադիր Լարի Էլիսոնը Թրամփի մոտիկ դաշնակիցն է։ TikTok-ի ներկայիս ԱՄՆ ներդրողներից մեկը՝ Jeffrey Yass-ը, 2024 թվականին միլիոններ է ծախսել հավելվածը փակվելուց պաշտպանելու համար։ Yass-ի 7%-անոց բաժնետոմսը անցյալ տարի գնահատվել է մինչև 21 միլիարդ դոլար։
Հուլիսին NBC News-ը հաղորդել է, որ Yass-ը 16 միլիոն դոլար է նվիրաբերել Թրամփի սուպեր PAC-ին, ուղարկելով 1 միլիոն դոլար Թրամփի երդմնակալությունից մի քանի օր առաջ և ևս 15 միլիոն դոլար մարտի սկզբին։
Թրամփը, ով փորձել է արգելափակել TikTok-ը իր առաջին ժամկետում, երկրորդ ժամկետում դրական է խոսել հարթակի մասին՝ նշելով, որ այն օգնել է իրեն շահել 2024 թվականի նախագահական ընտրություններում երիտասարդ ընտրողների կարևոր խմբերին։ Վերջերս Fox News-ի «Fox and Friends» հաղորդման ընթացքում նախագահը ասել է․ «Ռեպուբլիկացին երբեք չի հաղթում երիտասարդների շրջանում, բայց ես հաղթեցի երիտասարդների շրջանում։ Կասեմ ձեզ, TikTok-ը ինձ օգնեց»։
Առևտրի քարտուղար Հովարդ Լուտնիկը նույնպես անդրադարձել է հնարավոր արգելափակմանը՝ ընդգծելով նախագահի դրական վերաբերմունքը հարթակի նկատմամբ՝ հաշվի առնելով անվտանգության խնդիրները։ Լուտնիկը CNBC-ին ասել է․ «Նախագահը սիրում է TikTok-ը։ Նա լավ է հաղորդակցվել երիտասարդների հետ TikTok-ի միջոցով։ Ուստի նա կողմնակից է դրան»։ Սակայն նա ընդգծել է ամերիկյան սեփականության և ալգորիթմի վերահսկողության անհրաժեշտությունը՝ նշելով․ «Եթե նախագահը կարողանա դա ստանալ, նա կպահպանի TikTok-ը։ Եթե ոչ, այն կդադարի գործել»։