Թրամփը հետ է վերցրել Գրենլանդիայի ձեռքբերման սպառնալիքները՝ եվրոպական դիմադրության ֆոնին

Շվեյցարիայի Դավոսում տեղի ունեցած Համաշխարհային տնտեսական ֆորումում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հետ է վերցրել Եվրոպական երկրների նկատմամբ տուրքեր սահմանելու սպառնալիքները, որոնք ընդդիմանում էին ԱՄՆ-ի Գրենլանդիայի ձեռքբերմանը։ Այս շրջադարձը տեղի ունեցավ եվրոպական առաջնորդների հստակ ընդդիմության և ՆԱՏՕ-ի հյուսիսային բևեռի անվտանգության հանձնառության արդյունքում։

Նրա ելույթում Թրամփը ընդգծեց Գրենլանդիայի ռազմավարական կարևորությունը ԱՄՆ ազգային անվտանգության համար, սակայն նշեց․ «Ես չեմ ցանկանում ուժ կիրառել։ Ես ուժ չեմ կիրառելու»։ Նա կոչ արեց անհապաղ բանակցություններ սկսել Գրենլանդիայի կարգավիճակի շուրջ։

Եվրոպական առաջնորդները, այդ թվում՝ Կանադայի վարչապետ Մարկ Կարլին, միավորվեցին Թրամփի առաջարկի դեմ։ Կարլին քննադատեց տնտեսական ճնշման կիրառումը գերիշխող երկրների կողմից՝ նշելով․ «Միջին ուժերը պետք է գործեն միասին, որովհետև եթե մենք սեղանին չենք, մենք մենյուում ենք»։

ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռուտտեն հայտարարեց հյուսիսային բևեռի անվտանգության վերաբերյալ նախնական շրջանակային համաձայնագրի մասին, որը հնարավոր է ներառի ԱՄՆ ռազմական բազաների ընդլայնում Գրենլանդիայում։ Դրանից հետո Թրամփը հետ վերցրեց տուրքերի սպառնալիքները՝ ասելով․ «Մենք մշակել ենք ապագա համաձայնագրի շրջանակը»։

Գրենլանդիայի վարչապետ Յենս-Ֆրեդերիկ Նիլսենը վերահաստատեց կղզու ինքնիշխանությունը՝ նշելով․ «Գրենլանդիան վաճառքի չէ»։ Գրենլանդիայում և Դանիայում տեղի ունեցան բողոքի ցույցեր, որոնց մասնակիցները շեշտում էին․ «Մենք վաճառքի չենք»։

Ֆինանսական շուկաները, որոնք սկզբում անհանգստացած էին տուրքերի սպառնալիքներից, կայունացան Թրամփի շրջադարձից հետո։ Այս իրավիճակը ընդգծում է հյուսիսային բևեռի աշխարհաքաղաքական բարդությունները և դաշնակից երկրների միջև դիվանագիտական ներգրավվածության կարևորությունը։