Իսրայելական օդային հարվածը սպանել է Համասի բարձրագույն հրամանատարին Գազայում

2025 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Գազայի քաղաքում Իսրայելական օդային հարվածի արդյունքում սպանվել է Համասի բարձրագույն հրամանատար Ռաեդ Սաադը։ Իսրայելական բանակը Սաադին նկարագրել է որպես Համասի զենքի արտադրության ցանցի հիմնական դեմք և զինված թևի երկրորդ հրամանատար։ Հարվածը, որը ուղղված էր մեքենայի վրա, նաև սպանել է չորս անձի և վիրավորել առնվազն 25-ին, ըստ Գազայի առողջապահության պաշտոնյաների։

Համասը դատապարտել է հարձակումը որպես հոկտեմբերի 10-ի հրադադարի խախտում, սակայն չի հաստատել Սաադի մահը և չի հնչեցրել պատասխան հարվածի սպառնալիքներ։

Այս դեպքը տեղի է ունեցել տարածաշրջանի կայունացման շարունակվող ջանքերի ֆոնին։ Միացյալ Նահանգները նախատեսում է դեկտեմբերի 16-ին Դոհայում կազմակերպել միջազգային համաժողով, որը նպատակ ունի պլանավորել Գազայի միջազգային կայունացման ուժի ստեղծումը։ Մասնակցելու են ավելի քան 25 երկրների ներկայացուցիչներ, ովքեր կքննարկեն ուժի հրամանատարական կառուցվածքն ու գործառնական մանրամասները։

Բացի այդ, Թրամփի վարչակազմը պատրաստվում է նշանակել ԱՄՆ-ի երկու աստղանի գեներալ՝ Գազայում նորաստեղծ միջազգային կայունացման ուժի ղեկավար։ Այս քայլը հաջորդում է ՆԱՏՕ-ի Անվտանգության խորհրդի նոյեմբերի 17-ի բանաձևին, որը թույլատրում է ուժի գործունեությունը խաղաղության խորհրդի ղեկավարությամբ, որը կգործի որպես ժամանակավոր վարչակազմ՝ վերահսկելու Գազայի վերակառուցումը։

Համասը հայտնել է պատրաստակամություն զենքի «սառեցման կամ պահեստավորման» վերաբերյալ՝ իբրև լայնամասշտաբ հրադադարի համաձայնության մաս։ Համասի բարձրագույն պաշտոնյա Բասեմ Նաիմը նշել է, որ խմբավորումը պահպանում է դիմադրության իրավունքը, սակայն բաց է բանակցությունների համար, որոնք կարող են հանգեցնել երկարաժամկետ հրադադարի։

Լայնամասշտաբ հակամարտությունը սկսվել է 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ին, երբ Համասը հարձակվել է Իսրայելի հարավի վրա, ինչի հետևանքով մեծ թվով զոհեր և գերիներ են եղել։ Այդ պահից ի վեր, ըստ Գազայի Համասի վերահսկողության տակ գտնվող առողջապահության նախարարության, ավելի քան 70,000 պաղեստինցի է զոհվել իսրայելական ռազմական գործողությունների պատճառով։

Դիվանագիտական ուշադրությունը այժմ տեղափոխվում է Թրամփի ծրագրի հաջորդ փուլին, որը ներառում է Համասի զենքի զրկումը և Գազայի վերակառուցումը։ Ծրագիրը նախատեսում է, որ Գազան կառավարվի ժամանակավոր, տեխնոկրատական, քաղաքական չեզոք պաղեստինյան կոմիտեի կողմից, որը վերահսկվելու է Թրամփի նախագահությամբ գործող խաղաղության խորհրդի կողմից։ Անվտանգությունը կպաշտպանի միջազգային կայունացման ուժը, իսկ վերջնական նպատակն է՝ վերափոխված պաղեստինյան իշխանության վերահսկողության անցնելը։

Թրամփ նախագահը նախատեսում է դեկտեմբերի 29-ին ԱՄՆ-ում հանդիպել Իսրայելի վարչապետ Նեթանյահուի հետ՝ քննարկելու ծրագրի մանրամասները։