Ուկրաինան ճնշման տակ է ԱՄՆ-համառաջարկած խաղաղության ծրագրի և կոռուպցիոն սկանդալի պատճառով

Ուկրաինան ներկայումս շարժվում է բարդ քաղաքական դաշտում՝ պայքարելով ԱՄՆ-ի կողմից աջակցվող խաղաղության ծրագրի և իր էներգետիկ ոլորտում մեծ կոռուպցիոն սկանդալի հետ։

ԱՄՆ-ն առաջարկել է 28 կետի խաղաղության ծրագիր, որը նպատակ ունի լուծել Ուկրաինայի և Ռուսաստանի միջև ընթացող հակամարտությունը։ Ծրագիրը ներառում է Ուկրաինայի կողմից Ղրիմի և Դոնբասի որոշ հատվածների նկատմամբ Ռուսաստանի վերահսկողության ճանաչումը, ռազմական կազմի կրճատումը և ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու ձգտումների հրաժարումը։ Փոխարենը, Ուկրաինան կստանա տնտեսական խթաններ, ինչպիսիք են հնարավոր Եվրոպական Միության անդամակցության քննարկումը և արևմտյան առաջնորդությամբ վերակառուցման հիմնադրամ։ Առաջարկը նաև նախատեսում է փոխադարձ անվտանգության երաշխիքներ և հրադադարի հաստատում, որը կհանգեցնի սահմանված գծերին անմիջական հետքաշման։ Նախագահ Դոնալդ Թրամփը հաստատել է այս ծրագիրը, իսկ նրա վարչակազմը ընդգծում է, որ այն առաջարկում է բոլոր կողմերի համար «հաղթանակ-հաղթանակ» սցենար։

Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին արտահայտել է խորը մտահոգություն առաջարկվող ծրագրի վերաբերյալ, ընդգծելով Ուկրաինայի արժանապատիվ խաղաղության իրավունքը, որը հարգում է նրա ինքնիշխանությունը։ Նա խոստացել է չհավատարակել ազգային շահերը և աջակցում է դիվանագիտական լուծումներին, որոնք չեն խախտում Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությունը։

Միաժամանակ, Ուկրաինան պայքարում է իր էներգետիկ ոլորտում խոշոր կոռուպցիոն հետաքննության հետ։ Ուկրաինայի Ազգային հակակոռուպցիոն բյուրոն (ՆԱԲՈՒ) ձերբակալել է հինգ անձանց և հայտնաբերել է ևս յոթ կասկածյալների՝ պետական միջուկային էներգետիկ ընկերություն «Էներգոատոմ»-ում մոտ 100 միլիոն դոլար կաշառքի схемայի մեջ։ Հետաքննությունը պնդում է, որ բարձր պաշտոնյաները ֆինանսական և անձնակազմային որոշումներ են մանիպուլացրել՝ աջակցելու այս սխեմային, պահանջելով մատակարարներից պայմանագրերի արժեքի 10-15%-ի չափով կաշառքներ։ Հետաքննության ընթացքում «Էներգոատոմ»-ը հայտարարել է, որ գործունեությունն ու անվտանգության մակարդակը չեն տուժել։

Կոռուպցիոն սկանդալի արձագանքին, նախագահ Զելենսկին պահանջել է արդարադատության նախարար Գերման Գալուշչենկոյի և էներգետիկայի նախարար Սվետլանա Գրինչուկի հրաժարականները, որոնք ներգրավված են հետաքննության մեջ։ Ուկրաինայի Վերահսկիչ Ռադան պաշտոնապես ազատել է Գրինչուկին 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ 315 պատգամավորի կողմ քվեարկությամբ։

ԱՄՆ-ի աջակցությամբ խաղաղության ծրագրի և ներքին կոռուպցիոն սկանդալի համընկնումը լուրջ մարտահրավեր է Ուկրաինայի ղեկավարության համար, քանի որ այն փորձում է պահպանել ազգային ինքնիշխանությունը և լուծել ներքին կառավարման խնդիրները ընթացող հակամարտության պայմաններում։