Ռուսաստանը բախվում է վառելիքի պակասի՝ Ուկրաինական անօդաչու հարվածներից նավթային ենթակառուցվածքներին

Ուկրաինական անօդաչու հարվածները, որոնք ուղղված են ռուսական նավթային ենթակառուցվածքներին, հանգեցրել են վառելիքի պակասի Ռուսաստանի տարբեր շրջաններում, այդ թվում՝ հեռավոր Արևելքում, Ղրիմում և Նիժնի Նովգորոդում։ Ռուսաստանի փոխվարչապետ Ալեքսանդր Նովակը նշել է, որ ընդհանուր առմամբ ներքին վառելիքի մատակարարման իրավիճակը վերահսկելի է, թեև որոշ շրջաններում նկատվում է բենզինի պակաս։

Այս խափանումներին արձագանքելով՝ ռուսական կառավարությունը կիրառել է դիզելային վառելիքի արտահանման արգելք և երկարացրել բենզինի արտահանման սահմանափակումները մինչև տարվա վերջ՝ առաջնահերթություն տալով ներքին մատակարարմանը։ Նովակը ընդգծել է, որ տարածաշրջանային իշխանությունները և էներգետիկայի նախարարությունը ակտիվորեն կառավարում են իրավիճակը։ Նա նաև նշել է, որ նավթամշակման գործարանների շարունակական արդիականացումը կօգնի կայունացնել և ավելացնել վառելիքի արտադրությունը մոտ ապագայում։ Արտահանումները կարող են վերսկսվել, եթե ներքին մատակարարումը գերազանցի պահանջարկը։

Վառելիքի պակասը սրվել է Ուկրաինական անօդաչու հարվածների հետևանքով ռուսական նավթամշակման գործարանների և այլ էներգետիկ ենթակառուցվածքների վրա։ Օրինակ՝ սեպտեմբերի 27-ին Ուկրաինական հեռահար անօդաչուները հարվածել են Ռուսաստանի Չուվաշիայի շրջանում գտնվող նավթամղիչ կայանին, որը հանգեցրել է հրդեհի և աշխատանքների դադարեցման։ Ուկրաինական անվտանգության պաշտոնյան նշել է, որ այս գործողությունը անվտանգության ծառայության (ՍБУ) շարունակական ջանքերի մաս է՝ ուղղված Ռուսաստանի նավթային ոլորտին տնտեսական պատժամիջոցներ կիրառելուն, որը, ըստ նրանց, մեծ շահույթ է ապահովում և ֆինանսավորում է Ռուսաստանի պատերազմը Ուկրաինայի դեմ։

Այս հարձակումները հանգեցրել են նավթի արտահանման աճի Ռուսաստանի արևմտյան նավահանգիստներով՝ Պրիմորսկ, Ուստ-Լուգա և Նովոռոսիյսկ, սեպտեմբերին օգոստոսի համեմատ աճելով 25%-ով՝ հասնելով օրական 2.5 միլիոն բարել։ Այս աճը պայմանավորված է ռուսական նավթամշակման գործարանների անսարքություններով, որոնք առաջացել են Ուկրաինական անօդաչու հարվածների հետևանքով, ինչը ազատել է ավելի շատ հում նավթ արտահանման համար։ Թեև հարձակումները նպատակ են ունեցել հիմնական արտահանման ենթակառուցվածքներին, Ուրալ, KEBCO և Սիբիրյան Լայթ դասերի բեռնաթափումները օգոստոսից աճել են 500,000 բարել օրական և գերազանցել նախնական պլանները 600,000 բարելով։

Այս իրավիճակը նաև ազդել է համաշխարհային նավթային շուկաների վրա։ Նավթի գները վերականգնվել են 2025 թվականի հոկտեմբերի 2-ին՝ երեք օր անընդմեջ անկումներից հետո, ինչը պայմանավորված է շուկայի ավելցուկի վերաբերյալ մտահոգություններով։ Աճը աջակցվել է Ռուսաստանի հում նավթի նկատմամբ հնարավոր խիստ պատժամիջոցների հնարավորությամբ։ Բրենտի նավթի ֆյուչերսները աճել են 0.57%-ով՝ հասնելով 65.72 դոլարի բարելի դիմաց, իսկ Վեստ Տեքսաս Ինտերմեդիատը՝ 0.55%-ով՝ 62.12 դոլարի։ Վերլուծաբանները սա դիտարկել են որպես տեխնիկական վերականգնում, որը ազդված է աշխարհաքաղաքական լարվածություններից և WTI-ի 60 դոլարի աջակցման մակարդակի շուրջ գնման հետաքրքրության աճից։

Համատեքստում, ԱՄՆ-ն որոշել է Ուկրաինային տրամադրել հետախուզական տվյալներ Ռուսաստանի խորքում գտնվող էներգետիկ ենթակառուցվածքների հեռահար թիրախների վերաբերյալ։ Նպատակը Ուկրաինային օգնելն է խափանել Ռուսաստանի հիմնական էներգետիկ ակտիվները՝ նավթամշակման գործարանները, խողովակաշարերը և էլեկտրակայանները, որպեսզի թուլացնեն Կրեմլի եկամուտների հոսքը, որը օգտագործվում է Ուկրաինայի դեմ պատերազմի ֆինանսավորման համար։ ԱՄՆ-ն նաև կոչ է անում ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցներին նմանատիպ հետախուզական աջակցություն ցուցաբերել։

Այս զարգացումները ընդգծում են Ռուսաստանի էներգետիկ ոլորտի վրա աճող տնտեսական և ռազմավարական ճնշումները շարունակվող հակամարտությունների և միջազգային արձագանքների ֆոնին։